Epilepsi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

0
123

Epilepsi, beyni ve sinir sistemini etkileyen nörolojik bir durumdur. Beyin, vücut işlevlerini, duyu ve düşünceleri kontrol etmek için elektrik sinyallerini kullanan milyonlarca sinir hücresinden oluşur. Sinyaller kesilirse, kişi epileptik kriz geçirebilir.

Tüm nöbetler epileptik olmaz. Epilepsi gibi görünebilecek diğer nedenler arasında kan basıncındaki bir düşüş nedeniyle bayılma (senkop) veya vücut sıcaklığındaki ani bir artış nedeniyle ateşli konvülsiyonlar bulunabilir. Bunlar epileptik nöbetler değildir çünkü beyin aktivitesinde bozulmaya neden olmaz. Epileptik nöbet tipleri farklılar gösterebilir. Epileptik nöbet tipi, beyninin hangi bölgesinden etkilendiğine bağlıdır.

İki ana tip nöbet vardır:

Fokal nöbetler (bazen kısmi nöbetler de denir) ve genelleştirilmiş nöbetler. Fokal nöbetler beynin sadece bir tarafını etkilerken, genelleşmiş nöbetler beynin her iki tarafını da etkiler. Genellikle yetişkinler ve çocuklar aynı tip nöbet geçirir ancak bazıları çocukluk döneminde yetişkinlikten daha yaygın olabilir. Örneğin çok kısa olabilen ve genellikle ‘hayal görme’ ile ya da dikkatsizlikle karıştırılan nöbetler.

Diğer farklı nöbetler şunları içerir:

  • Vücut sarsılması (konvülsiyonlar)
  • Tekrarlanan hareketler
  • Ağızda tat bozukluğu, garip bir koku duyma veya midede artan bir yoğun bir his duygusu gibi olağandışı hisler.
  • Bazı nöbet tiplerinde hasta neler olduğunun farkında olabilir. Diğer tiplerde, bilinçsiz olacak ve ne olup bittiğini hatırlamayacaktır.
  • Bazı çocuklar uykuda nöbet geç Bu nöbetler uyku düzenini etkileyebilir ve çocuğun yorgun ve kafası karışmış hissetmesine neden olabilir.

Çocuklarda nöbetlerin birçok nedeni vardır. Çocukluk çağı nöbetleri veya epilepsi sık görülen nedenleri arasında:

  • Ateş
  • Genetik nedenler
  • Kafa yaralanması
  • Beyin enfeksiyonları
  • Beyinde oksijen eksikliği
  • Hidrosefali (beyin boşluklarında aşırı su)
  • Beyin gelişimi bozuklukları
  • Bununla birlikte, çocukluk çağındaki çoğu nöbet, kesin bir nedenle ilişkilendirilememiştir.

Çocukluk çağındaki epilepsinin daha az yaygın nedenleri arasında beyin tümörleri veya kistleri ve dejeneratif bozukluklar (sıklıkla beyin hücrelerinin kaybıyla ilişkili ilerleyici ve kötüleşen koşullar) bulunur. Küçük bir çocukta yüksek ateş gibi nöbetlere neden olan bir şey ile ciddi bir kafa travması gibi epilepsiye neden olan bir şey arasında önemli bir fark vardır.

Bazı çocuklarda beynin bir şekilde hasar görmesi sonucu epilepsi oluşabilir. Buna ağır kafa travması, doğumda yaşanan zorluklar veya menenjit gibi bir enfeksiyon neden olabilir. Bunun gibi bir yapısal nedeni olanlar semptomatik epilepsi olarak adlandırılır.

Bazı araştırmacılar, epilepsi oluşmasının bir dereceye kadar genetik olduğunu inanırlar, bunun oranı değişebilir.  Nöbetler, beyindeki hasardan veya diğer yapısal değişikliklerden oluşsa bile, bu hem yapısal değişiklikten hem de kişinin nöbet geçirme eğiliminden kaynaklanıyor olabilir. Birçok insan benzer bir beyin travmasına sahip olsa bile, hepsinin epilepsi geliştirmesi olası değildir.

Nasıl teşhis edilir?

Çocuğunuz birden fazla nöbet geçirmişse, kaygılanabilirsiniz. Sizden ve eğer anlatabiliyorlarsa sizden önce, nöbet sırasında ve sonrasında olanları ayrıntılı olarak açıklamanız istenebilir. Doktorunuz ayrıca tanıyı güçlendirmek için birkaç test önerebilir. Tek başına yapılan testler epilepsi konmasına veya olumsuzlamaya yetmez, ancak çocuğunuzun nöbet nedenleri hakkında ek bilgi verebilirler.

Çocukluktaki epilepsi sendromu nedir?

Çocuğunuza epilepsi sendromu tanısı konduysa, bu epilepsinin kendine has özellikleri olduğu anlamına gelir. Bunlar nöbet tipi veya nöbetleri, nöbetlerin başladığı yaş ve elektroensefalogramın (EEG) spesifik sonuçlarını içerebilir. Bir EEG testi ağrısızdır ve beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Sendromlar belirli bir düzen izler, bu da doktorun çocuğunuzun durumunun nasıl ilerleyeceğini tahmin edebileceği anlamına gelir. Sendromlar büyük ölçüde değişkenlik gösterebilir. Bazılarına ‘iyi huylu’ denir. Bu da genellikle iyi bir sonuca sahip olduğu ve genellikle çocuk belirli bir yaşa geldiğinde ortadan kalkacağı anlamına gelir. Diğer sendromlar şiddetlidir ve tedavisi zordur. Bazıları sakatlıklar içerebilir ve çocuğun gelişimini etkiler.

Çocuğunuz bir sağlık kuruluşuna başvurduğunuzda, bir çocuk doktoruna veya pediatrik nöroloğa yönlendirebilir.  Gençler16 yaşından büyük iseler bir uzmana (nörolog) görünmeye başlarlar.

Anti-epileptik ilaçlar (AEİ)

Epilepsili çoğu insan, nöbetlerini kontrol altına almak için anti-epileptik ilaçlar alırlar. AEİ’ler nöbetleri durdurmayı amaçlasa da gerçekleşme anında durduramazlar ve epilepsiyi tedavi etmezler. Çocukların çoğu, AEİ tedavisine başladıktan sonra nöbet geçirmeyi bırakır. Tüm ilaçlar gibi AEİ’lerin de bazı yan etkileri olabilir. Vücut ilaca alıştığında veya doğru doz ayarlanmışsa bazı yan etkiler ortadan kalkar. Çocuğunuzun ilacını, doktorla konuşmadan değiştirmek veya durdurmak, nöbetlerin yeniden başlamasına veya daha da kötüleşmesine neden olabilir. AEİ’ler birçok çocuk için olumlu sonuç verse de bu her çocuk geçerli değildir. AEİ’ler çocuğunuza iyi gelmezse, doktorlar epilepsi tedavisi için başka yollar da düşünebilirler.

Ketojenik diyet

Anti-epileptik ilaçlar (AEİ) denenmiş olmasına rağmen nöbet geçirmeye devam eden çocuklar için ketojenik diyet, nöbetlerin sayısını veya riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Diyet, genellikle ilaç tedavisiyle beraber, eğitimli tıbbi uzmanlar ve diyetisyenler tarafından denetlenen tıbbi bir tedavidir.

Epilepsi ameliyatı

Bazı epilepsi tipine ve beyinde nöbetlerin başladığı yere bağlı olarak epilepsi ameliyatı gerekebilir. Epilepsi ameliyatı, nöbet sayısını durdurmak veya azaltmak için beynin bir bölümünü almayı içerir.

Epilepsi çocuğumun hayatını etkiler mi?

Epilepsinin çocuğunuzun hayatını nasıl etkileyeceğini tahmin edemeyebilirsiniz. Ancak çocuğunuzun nöbetlerini yönetmesine ve duyularının açık kalmasına yardımcı olmak olumlu bir fark yaratabilir.

Nöbeti tetikleyen nedenler

Bazı çocuklar, stres, heyecan, can sıkıntısı, tedavi etmeyen ilaç kullanımı veya uykusuzluk gibi nedenlerden dolayı nöbet geçirebilir. Nöbet günlüğü tutmak, nöbetlerin gerçekleştiği herhangibir örüntü olup olmadığını görmek için yardımcı olabilir. Tetikleyicileri tanımlarsanız, mümkün olduğunca bunlardan kaçınmak, çocuğunuzun sıkıntı yaşamasını azaltmaya yardımcı olabilir. Yeterince uyumak ve iyi dengelenmiş yemekler, çocuğunuzun sağlıklı kalmasına ve nöbetlerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Davranış

Bazı çocukların epilepsi olması ve AEİ alması, davranışlarını etkilemeyecektir. Bununla birlikte bazı insanlar, çocuklarının ruh hallerinde veya asabileşmelerinde bir değişiklik olduğunu fark edebilir. Bu çocukların epilepsileri olması konusunda nasıl hissettiklerini ve onları nasıl etkilediğini anlatma yolu olabilir. Aynı zamanda diğer çocuklarla aynı şekilde  muameleyi görmek ve epilepsinin onları engellemediğini hissetmek isteyebilirler. Çocuğunuzu epilepsileri hakkında konuşmaya teşvik etmek, kendilerini daha iyi hissetmelerini sağlayabilir.

Davranış değişiklikleri ve problemler, epilepsiden bağımsız olarak tüm çocuklar için geçerlidir ve büyümelerinin bir parçasıdır. Bazı çocuklarda huzursuzluk ve hiperaktivite AEİ’lerin yan etkisi olabilir. Çocuğunuzun davranışlarındaki değişiklikler konusunda endişeleniyorsanız, doktorunuza danışın.

Boş zaman etkinlikleri

Epilepsili çocukların çoğu diğer çocuklarla aynı aktivitelere katılabilir. Basit önlemler, yüzme ve bisiklete binme gibi etkinliklerin daha güvenli hale getirilmesine yardımcı olabilir.

Epilepsi, çocuklar büyüdükçe değişebilir mi?

Nöbetler zamanla, tür veya sıklıkta değişebilir. Bazı çocuklar AEİ kullanıyorlarsa ve iki yıldan uzun süredir nöbet geçirmiyorlarsa, doktorları ilacı yavaş yavaş bırakmayı önerebilir.

Çocuklar nasıl hissedebilir?

Epilepsili olmak bir çocuğu farklı şekillerde etkileyebilir. Çocuğunuzun yaşına ve nöbet türüne bağlı olarak, etkileri değişebilir. Bazı çocuklarda, epilepsi tanısı koymak onların günlük hayatlarını etkilemeyecektir. Bazıları içinse korkutucudur ve anlamak zor olabilir. Akranlarının önünde utanmış, izole edilmiş veya farklı hissedebilirler. Çocuğunuzu endişeleri hakkında konuşmaya teşvik etmek, kendilerini daha olumlu hissetmelerine yardımcı olabilir.

Ebeveyn olarak sizin  duygularınız:

Çocuğunuzda epilepsi tanısı varsa, çocuğunuz ve kendiniz için karışık duygular hissedebilirsiniz. Tanının konmasıyla aile yaşamınızın nasıl etkilenebileceğini anlamak zaman alabilir. Tanı hakkındaki düşünceleriniz de zamanla değişebilir.

Yorum Yaz

Lütfen yorum yazınız!
Adınızı buraya yazınız