En Yaygın Çocuk Davranış Bozuklukları ve Çözümleri

0
582

“Problemli çocuk” tanımlaması size kırıcı gelebilir. Fakat çocuğunu bu tanımlamadan uzak tutmak isteyen anne ve babalar, çocuklarda davranış bozukluğu konusunun da gelişim sürecinin bir parçası olduğunu bilmeli. Bu konuda önemli olan çocuklarda davranış bozukluğu hakkında bilgi sahibi olmak, bunun nedenlerini araştırmak ve çözüm yolları aramak.

O halde, “Hangi davranışlar davranış bozukluğudur, çocuklarda davranış bozukluğu nedenleri nelerdir?” sorunlarına cevap arayalım.

Çocuklarda Davranış Bozukluğu Nedenleri

Bir davranışın, davranış bozukluğu olarak değerlendirilmesi için bazı ölçütler vardır. Bazı yaşlar, çocukların yeni dönemine alışma sürecidir ve davranışlarda değişikliği doğurur. Bunlardan en bilineni 2 yaş sendromu, okula alışma süreci ve ergenlik dönemidir. Davranış bozukluğu, gelişim dönemine özgü davranışların dışında olur. Bunun yanında bu davranışların tekrar sıklığı da önemlidir. Söz konusu davranışın tekrarı ve şiddeti de normal ölçütlerden yüksek olmalıdır.

Çocuğunuzun normal olmayan davranışlarını kabul ediyor ve bir davranış bozukluğundan şüpheleniyorsanız önce bunun nedenleri üzerinde düşünmelisiniz.

  • Dikkat çekme isteği
  • Huzursuz aile ortamı
  • Temel ihtiyaçlarının doyurulmaması
  • İstismar öyküsü
  • Kalıtımsal özellikler
  • Kitle iletişim araçlarının olumsuz etkisi
  • Kardeş kıskançlığı ve ilgisizlik

En Sık Karşılaşılan Davranış Bozuklukları

Hemen her şeyde olduğu gibi sık sık karşımıza çıkan davranış bozuklukları da vardır. Bunların yaşanma sıklığı size durumun normal olduğunu hissettirmesin. Bu sorunların farkında olup sıklıklarını analiz ederek çözüm yollarını aramalısınız.

Alt Islatma

Tuvalet eğitimi 2 yaşında başlar ve çocuklar mesane kontrolünü öğrenene kadar gece altlarını ıslatırlar. Gece mesane kontrolü 4-4,5 yaşa kadar kazanılır.

5 yaşından sonra idrar kontrolünün yapılamaması enuresis olarak adlandırılır ve bu konu tedavi gerektirir. Çocuğun okul çağında idrar kontrolü yapamaması sinir-kas kontrolünün gecikmesinden kaynaklanabilir. Bunun sebebi anne ve babanın çocuğa tuvalet eğitimini vermemiş ve yetersiz vermiş olmasından kaynaklanır. Alt ıslatmanın diğer nedeni ise psikolojiktir. Önceden altını ıslatmayan çocuk eğer sık sık altını ıslatmaya başlamışsa psikolojik nedenler araştırılır. Bu durum en çok korku, endişe, kıskançlık ya da anne-babadan intikam alma isteği ile ortaya çıkar. Çocuğun ailesi, yaşadığı çevre ve sosyo-ekonomik seviye bu durumun yaşanmasına zemin hazırlar. Çocuğunuzun bu durumu duygusal bir kargaşa nedeniyle yaşadığını unutmayın, onu yargılamayın. Bu duruma neden olan konuları iyileştirmeye çalışın ve gerekirse bir pedagogdan yardım alın.

Çocuklarda Tikler

Tik, istem dışı ortaya çıkan aralıklı kasılmalardır. En sık yüz ve boyun kaslarında olur. Göz kırpma, dudak kenarının çekilmesi, burun çekmek, ses çıkarmak, baş sallama, omuz oynatma en sık görülen tiklerdendir ve bu çeşitlendirilebilir. Tik, ruhsal nedenlerden dolayı ortaya çıkar ve genelde erkek çocuklarda daha sık görülür. Ruhsal etkinin yanında, bu durum birbirlerini taklit eden çocuğun bu hareketi alışkanlık haline getirmesiyle de açıklanabilir. Tikli çocuk zaten psikolojik olarak hassas ve kendini güvende hissetmediği için anne ve babaya büyük görevler düşer. Onu yargılamadan, korkutmadan bu durumu birlikte aşacağınıza inandırmalı ve tikin nedenlerini öğrenmek, tedavi yolunu belirlemek için bir pedagog ya da çocuk ruh hekimine başvurmalısınız. Bu duruma uzmanlar eşliğinde psikoterapi, oyun terapisi ya da grup tedavisi ile çözüm bulabilirsiniz.

Parmak Emme

Bebeklerde parmak emmek aslında çok normal bir durumdur. Bebekler anne karnında parmak emmeyi öğrenirler ve dünyaya geldiklerinde sahip oldukları en güçlü refleks parmak emmektir. Bebekler karınları acıktığında, uykuları geldiğinde, dişleri kaşındığında ya da refleks olarak parmaklarını emebilirler. Genellikle 18. ayda daha sık hale gelen parmak emme durumu, 4 yaşına doğru kaybolur. 5-6 yaşındaki çocuğun hala parmaklarını emmesi ve bunu çok sık yapması bir çözüm gerektirir. Anne ve babalar, bu durumda sakin davranmalı. Çocuklarını eleştirmeden, bu davranışın bebeklere özgü olduğunu artık onun büyüdüğünü uygun bir dille anlatmalı. Bu süreçte onun üstüne asla gitmeyin ve parmağını emdiği sırada eline vurma, azarlama ya da bağırma yoluna gitmeyin. Çünkü parmak emme tıpkı alt ıslatma gibi psikolojik bir durum da olabilir. Onun psikolojisini bozan şeyi bulup üstüne gitmek en iyi çözüm olacak.

Yalan Söyleme

Çocuklar yalan söylediğinde onlara çok kızabilirsiniz fakat bu durumun onun doğasında olduğunu bilmelisiniz. Özellikle okul öncesi çocuklar, yalana fazlasıyla eğilimlidirler. 3-5 yaş arası çocuklar kendini kanıtlama, övünme, başarma veya dikkat çekme duygusuyla yalan söyleyebilirler. Hayal dünyaları oldukça zengin olan çocuklar, inandıkları ya da inandırmak istedikleri kurguları da size aktarabilirler. Fakat 5 yaşından sonra, sık sık söylenerek alışkanlık haline getirilen yalanlara müdahale edilmesi gerekir. Yalan söyleyen çocuğa davranma tüyolarını daha önce vermiştik. Detaylı çözüm önerilerini, Yalan Söyleyen Çocukla Doğru İletişim Yöntemleri yazımızda bulabilirsiniz.

Hırçınlık

Bebeklik döneminde zaman zaman ortaya çıkan hırçınlık okul öncesi ve okul döneminde de görülebilir. Hırçın çocuk genelde “hayır” kelimesini kabul etmez, kendini yere atarak ağlar, çığlık atar, karşısındaki kişi ya da eşyalar şiddet uygular. İletişimin imkansız olduğu bir durumu yaşatan hırçınlık, öfke krizlerini kapsar. Çocuklarda hırçınlık, çocuğun kendine özgü karakterine özel bir durum olduğu gibi çevresel ve ailesel faktörlerle ilgili de olabilir. Hırçın çocuk karşısında ebeveynlerin en sık düştüğü hata ise onunla inatlaşmaktır. Onun davranışlarının yanlış olduğunu düşünüp bunları önleme hareketlerinizde kararlı olmalısınız fakat bu inat haline evrilmemelidir. Çocuğunuz sinirliyken kararlı olup onun odak noktasını dağıtmak, gerekirse tatlı dille uyarmak, onu sakinleştirmek, kararlı ve açık bir şekilde konuşmak ve bu duruma üzüldüğünüzü söylemek en iyi çözümlerden biri.

Yorum Yaz

Lütfen yorum yazınız!
Adınızı buraya yazınız