Çevresel Koşulların Çocuk Gelişimine Etkileri Nelerdir?

0
96

Ebeveynlerin sosyal çevresi ve çocuk gelişimine etkileri

Uzmanlar bir bireyin sosyal ortamının sağlığı üzerindeki önemli etkisine dikkat çekmektedirler. Bu bir toplumun, çevresel iyileştirmeye odaklanan birçok sağlık koşullarını geliştirme ve müdahalesine yol açmıştır. Ayrıca, bireysel davranışları değiştirmeye çalışmaktan çok bunun yerine sağlığa elverişli ortamlar yaratmaya odaklanmak ve sağlığı geliştirme çabalarına yönelik çağrılara neden olmuştur.

Bireyin sosyal çevresi de dahil olmak üzere, sosyal ilişkileri, kişisel tercihleri üzerinde derin bir etkiye sahip olabilir ve anne, baba olma eğilimlerini etkiler. Çocuğun sağlıklı gelişimine ve gelecekteki başarılarına etki eder. Ebeveynleri kapsayıcı sosyal ortamların, ebeveynlerin çocuklarına bakma kapasitelerini arttırdığı ve böylece çocuk sağlığı ve gelişimini teşvik ettiği gösterilmiştir. Aile sistemi üzerinde olumlu bir etkiye sahip oldukları belirtilmiştir.

Bu sosyal ortamlar nelerdir?

Sosyal çevre, bireylerin fiziksel çevresini, sosyal ilişkilerini ve topluluk kaynaklarını ifade eder.

Fiziki çevre

Bir sosyal çevrenin fiziksel yapısı; konut, eğitim olanakları, sağlık hizmeti, istihdam ve rekreasyon ile tarif edilir. Fiziksel çevrenin niteliği (kalitesi dahil, örneğin açık alanların temizliği ve binaların bakımı) ebeveynlik kalitesini etkileyebilir ve buna bağlı olarak bu çevredeki çocukların sağlığı ve refahın da yükselir. Sosyal çevre, bir bireyin fiziksel çevre sağlığını belirgin şekilde etkiler. Zayıf fiziksel çevre ile tarif edilen ortamlar (park, sosyal tesis eksikliği) olumsuz sağlık sonuçları ile ilişkilidir. Yaşadıkları yeri sık sık değiştiren çocuklar, destekleyici sosyal ilişkiler geliştirmekte zorlanabilir ve okulda düşük performans göstermeleri olasıdır.

Bir topluluk içindeki iş fırsatlarının kullanılabilirliği, ebeveynlerin çalışmalarını etkileyerek çocuğun gelişimini destekleyebilir. Yakın yerlerde çalışmak daha az seyahat süresi ve buna bağlı stres ve zaman kısıtlamalarının bireyler üzerinde olumsuz etkilerinden uzaklaşarak aile ve ebeveyn-çocuk ilişkilerinin kalitesi de dahil olmak üzere ilişkileri etkilediğini göstermiştir.

Topluluk kaynakları

Topluluk kaynakları, topluluk yapıları ve organizasyonlar, topluluk içindeki bilgi ve desteği tarif eder. Topluluktaki kaynakların ne ölçüde olduğu, içinde yaşayan bireylerin sağlığını da etki eder. Sosyo-ekonomik açıdan yoksun, az gelişmiş bir toplumda yaşamanın çocuk gelişimi üzerinde olumsuz  etkileri olacaktır.

Sosyal ilişkiler

Sosyal ilişkiler, çeşitli birey ve gruplar arasındaki etkileşimlerdir. Her toplumda bireyler, hedeflerine ulaşmak için diğer bireylerle ilişki kurarlar. Bu ilişkiler bilinçli veya bilinçsiz  (rastlantısal) kurulabilir. Herhangi bir ilişkinin sorumlulukları, beklenti, güven ve normları, bu ilişkilerin bireyin menfaat geliştirmesini de etkiler. Sosyal menfaat, bireyin kişisel hedeflerine ulaşmak için ihtiyaç duyduğu duygusal ve fiziksel kaynaklara erişim sağlamasına destek olan güçlü, destekleyici bir bireyler ağıdır.

Olumlu bir sosyal çevrenin ebeveynler için önemi

Bir çocuğun sosyal ortamı büyük oranda ebeveynlerinin çevreleri tarafından belirlenir. Çocukların kurdukları ilişkilerin çoğu aileleri veya mahalleleri içinde olduğu için çocukların kiminle sosyal ilişkiler kurduğu ve bu sosyal ilişkilerin kalitesi bununla belirlenir. Bu nedenle, ebeveynlerin yaşadıkları, çalıştıkları yerler ve okulla ilgili kararları (veya zorunluluklar) çocuklarının sağlığını ve refahını belirgin şekilde etkileyecektir.

Ebeveynler çocuklarının eğitiminde her zaman önemli bir rol oynarlar. Bununla birlikte, ebeveynlik rollerini yerine getirmek için öğretmenler, doktorlar ve diğer yetişkinleri (komşular, akrabalar, arkadaşlar) içeren toplum içindeki kaynaklara da güvenirler.

Sosyal çevre aynı zamanda, ebeveynlerin ve çocuklarının dahil olduğu sosyal ilişkilerin doğasını ve kalitesini etkiler. Sosyal çevre ne sıklıkta ve hangi terimlerle ve kimlerle etkileşime girileceğini  de belirler. Olumlu sosyal ilişkilerin geliştirilmesi ve sürdürülmesi iyi bir yaşam kalitesi ve psikolojik sağlık için esastır. İyi bir sosyal ortamda yaşamak, bir çocuğun olumlu sosyal ilişkiler geliştirmesi olasılığını artırır.

Sosyal davranış ve başkalarıyla pozitif ilişkiler geliştirme yeteneği, geleneksel olarak becerilerin doğal yollardan gelişmesi şeklinde düşünülmüştür. Çocuklar, örneğin akranlarının sosyal davranışlarını taklit ederek öğrenirler ve bu nedenle günlük ortamlarında yaşadıkları sosyal davranışlarını etkileyebilir. Sosyal beceriler aktif olarak da öğretilebilirdir, bir ebeveyn veya öğretmen doğru davranışları güçlendirerek teşvik ettiğinde, bu davranışların ortaya çıkma olasılığı  da artar.

Ebeveynin ve çocuğun sosyal ilişkileri, ebeveynlik kalitesini etkileyen önemli bir faktör olarak daha fazla tanınmakta, bu da çocuğun gelişimine önemli bir katkı sağlamaktadır. Güçlü ve destekleyici sosyal ilişkileri olan ebeveynlerin çocukları, kendileri için olumlu sosyal ilişkiler geliştirir ve olumlu ve destekleyici sosyal ilişkilere sahip olmaları daha olasıdır. Ebeveynlik açısından kilit öneme sahip sosyal ilişkiler, bir çocukla ebeveynleri arasındakileri değil, aynı zamanda çocuk ile diğer yetişkinleri ( öğretmenler, diğer çocukların ebeveynleri) ve diğer çocukları da içerir.

Bilişsel gelişim ve eğitimsel kazanım

Bir çocuğun sosyal ortamı bilişsel ve eğitimsel gelişimlerini de etkiler.

Risk alma davranışı

Olumlu bir sosyal ortamda büyümek, daha az risk alma davranışı ile ilişkilidir.

Duygusal ve psikolojik rahatlık

Bireyin sosyal ilişkileri içinde yaşadığı aidiyet duygusu zihinsel sağlıklarını da olumlu yönde etkiler. Çocukluk döneminde  gelişen sosyal  davranışların yetişkinlikte daha iyi psikolojik sağlığa işaret ettiğine dair örnekler vardır.

Motivasyon

Olumlu sosyal ilişkilerle nitelendirilen sosyal çevrelerde yaşayan çocuklar çok daha motive olurlar. Örneğin, akran desteğinin çocuğun sosyal hedeflere ulaşma motivasyonunun önemli bir belirleyicisi olduğu görülmüştür. Öğretmen desteği ise çocuğun hem sosyal hem de akademik amaç arayışları için motivasyonunu artırmaktadır. Ebeveyn desteği ayrıca çocukların okula olan ilgileri ve hedeflerini takip etmeleri bakımından da etkiler.

Yorum Yaz

Lütfen yorum yazınız!
Adınızı buraya yazınız